ATANUR YILMAZ

Network günümüzde her organizasyon için olmazsa olmazlar arasına girdi.Her geçen gün çalışma alanlarında artan bilgisayar sayısı tabi ki network altyapısında bazı düzenlemelere gitmemizi gerektirdi.Bu düzenlemelerde amaç, networkümüzü bölerek,oluşan yoğun trafiği azaltmak yönünde olacaktır.

Bilgisayarların ağ üzerinde birbirleriyle haberleşmesinde kullandığı IP dediğimiz kavramsal yapı network üzerinde bulunan ve Network Adaptörü (NIC) ile ağa bağlanan her cihazda (PC, Printer, Projektör vs.) bulunmak zorundadır. İşte ağımızda bulunan cihaz sayısı arttıkça ister istemez ağımızdaki iletişim trafiği de artacaktır. Ve sayının ağın kaldırabileceğinden fazla şekilde artması, işlerimizin yürütülemez hale gelmesine sebep olacaktır. Peki, bu durumda işleri yoluna koymak için networkte ne gibi düzenlemeler yapabiliriz?

“Subnetting” yani Alt Ağlara Bölme işlemi networkte bulunabilecek IP aralığını belirli aralıklara bölmemizi yarayan ve bu işlem sonucunda bölünen her kısmın sadece kendi aralarında görüşmelerine imkân tanıyan bir uygulamadır. Farklı kısımları görüştürmek için ancak arada Router denilen network cihazlarının kullanılması gerekmektedir. Subnetting’de amaç ayrılan her bir kısım için oluşan broadcast trafiğinin sadece kendi subnettini etkilemesidir.

Şimdi belirli bir Network ID’ ye sahip bir ağın , Subnetting ile alt ağlara nasıl bölündüğünü uygulamalı olarak inceleyelim.Bunu anlamak için Subnetting de kullanacağımız bazı kavramları tanıtalım.

Network ID(NID)=Bir networkün kimliğini belirleyen ID’dir ve o networkte ki tüm cihazların hepsi için aynıdır. Hesaplanmasında, verilen IP adresi ikilik sayı sistemine çevrilir ve altına da verilen Subnet mask ikilik sistemde yazılarak her bir bit teker teker çarpılır.

Ör: IP =192.168.1.10 = 11000000.10101000.00000001.00001010

Networ ID =11000000.10101000.00000001.00000000=192.168.1.0

Broadcast IP=Bir networkte diğer cihazlara veri gönderilirken kullanılan IP’dir.Hesasplanması;

Yukarıdaki örneği ele alırsak;broadcast IP için Network ID’nin sıfır olan bitleri bir yapılır.Yani;

Networ ID =11000000.10101000.00000001.00000000=192.168.1.0

Broadcast IP=11000000.10101000.00000001.11111111=192.168.1.255

NOT=Bu iki IP networkte bir aygıta verilemez!!!

Host IP=Networkte aygıtların aldığı kendine özel IP’lerdir.192.168.1.28 gibi.

Örnek:192.168.28.0 /24 networkünü ele alalım ve bu networkü en az 3 subnet olacak şekilde bölelim.

1.Adım:Öncelikle verilen IP’ye bakarsak subnet mask 24 bitlik yani 255.255.255.0

Şimdi networkün bölünmeden kaç bilgisayar desteklediğine bakalım.

IP =192.168.28.0 = 11000000.10101000.00011100.00000000àBu zaten network için Network ID

Host sayısını hesaplamak için Subnet mask’deki sıfırlar kullanılır.

SM=255.255.255.0=11111111.11111111.11111111.00000000 8 tane sıfır var.

Formül; 2^m-2=host sayısı ise m=sıfır sayısı=8 olduğuna göre Host sayısı=2^8-2=256-2=254 tane aygıtı destekler.Burada 2 ‘nin çıkarılmasının sebebi bir IP’nin Network ID olması, diğerinin de broadcast IP olması.

2. Adım:Bizden istenilen bu networkü en az 3’e bölmemiz; o halde alt ağlara bölmek için şu formülü kullanalım;

Not:” >= ” ifadesi “büyük veya eşit ;” “^” ifadesi üssü anşamındadır.

2^n >= Alt Ağ Sayısı ise 2^n>=3 olduğuna göre n=2 dir.Buradaki bulduğumuz n değeri,networkü bölerken oluşturmamız gereken yeni Subnet Mask için gerekli.n=2 demek ilk Subnet mask değerinden 2 bit çal yani 2 biti bir yap demektir.Yapalım;

Verilen SM=255.255.255.0=11111111.11111111.11111111.00000000 iki biti 1 yaparsak

Yeni SM =11111111.11111111.11111111.11000000=255.255.255.192

3.Adım:Şimdi bu networkteki her bir subnette olabilecek maksimum host sayısına bulalım;

m değeri sıfır sayısı idi.O halde burada m=6 olduğuna göre;

Host sayısı=2^m-2 = 2^6-2 = 64-2=62’dir

4.Adım:Şimdi networkümüzü subnetlere ayırabiliriz.

Herbir subnette maksimum 64 IP(broadcast ve Network ID dahil) olacaksa;

1.Subnet=192.168.28.0 —192.168.28.63 (Rakam sayısı önemli.O yüzden 64 olamaz)

192.168.28.1 —192.168.28.62 (Burada NID ve broadcast IP çıkarılır.Bunlar hostların alabilecekleri IP’lerdir.)

2.Subnet=192.168.28.64 —192.168.28.127 àNetwork ID ve Btoadcast IP

192.168.28.65 —192.168.28.126 àHostların alabilecekleri IP’ler

3.Subnet=192.168.28.128 —192.168.28.191 àNetwork ID ve Btoadcast IP

192.168.28.129 —192.168.28.190 àHostların alabilecekleri IP’ler

4.Subnet=192.168.28.192 —192.168.28.255 àNetwork ID ve Btoadcast IP

192.168.28.193 —192.168.28.254 àHostların alabilecekleri IP’ler

Network istenildiği gibi en az 3 subnet olacak şekilde bölünde.Subnet sayı her zaman 2^n şeklinde gider.